Płytkowe czynniki wzrostu (PRP – Platelet Rich Plasma)

to skoncentrowana objętość płytek krwi rozproszonych w niewielkiej ilości osocza. Koncepcja zastosowania PRP polega na wykorzystaniu własnej krwi pacjenta jako środka wpływającego na poprawę funkcji zarówno tkanek miękkich jaki i tkanki kostnej, pobudzając ich potencjał regeneracyjny. Masa bogatopłytkowa jest coraz częściej stosowanym w ortopedii i medycynie sportowej produktem inżynierii tkankowej. Mechanizm jej działania polega na wydzieleniu przez aktywowane trombocyty czynników wzrostu, które są kluczowym składnikiem procesu regeneracji tkanek. Płytkowe czynniki wzrostu stosuje się głównie w leczeniu zmian obejmujących tkanki miękkie w celu zmniejszenia wzmożonego napięcia (mięśniowe, więzadłowe) tkanek w okolicach stawów dotkniętych procesem chorobowym. Zespół „łokcia tenisisty” lub „kolana skoczka”; zapalenie lub uszkodzenia ścięgna Achillesa; zapalenie powięzi podeszwowej; urazy stożka rotatorów – to tylko niektóre jednostki chorobowe, w których leczeniu z powodzeniem stosuje się osocze bogatopłytkowe. Od kilku lat wykorzystuje się płytkowe czynniki wzrostu (PRP – Platelet Rich Plasma) jako symulant wzrostu kostnego. Koncentrat płytek krwi zawierający czynniki wzrostu znalazł również zastosowanie w medycynie sportowej, gdzie bardzo często dochodzi do urazów zarówno tkanek miękkich (ścięgna, więzadła, mięśnie) jak i kości. Szczególnie w tej dziedzinie oczekuje się szybkiej i efektywnej terapii. Zaletą tej terapii jest fakt, że wykorzystywana jest wyłącznie krew własna pacjenta i nie ma ryzyka transmisji chorób wirusowych lub reakcji uczuleniowych. Koncentraty krwinek płytkowych zawierające czynniki wzrostu uzyskuje się w drodze wirowania krwi pełnej, używając do tego celu odpowiednich probówek i wirówek. Dostępne są obecnie gotowe zestawy sterylnych pojemników, pochodzących od różnych producentów. Pozwalają one na łatwe i szybkie uzyskanie koncentratu krwinek płytkowych, nawet w warunkach ambulatoryjnych. Proces pozyskiwania opiera się na wirowaniu z różną prędkością (zalecaną przez każdego producenta) pobranej na antykoagulant krwi pełnej, w wyniku którego dochodzi do jej rozdzielenia na krwinki czerwone, osocze bogato płytkowe i osocze ubogopłytkowe. Oddzielenie od siebie poszczególnych frakcji zachodzi automatycznie dzięki specjalnym zawartym w pojemnikach przegrodom albo jest wykonywane ręcznie.

Procedura podania PRP przebiega w następujący sposób:

Pobranie krwi żylnej pacjenta w ilości uzależnionej od wskazań lekarskich dotyczących leczonego schorzenia umieszczenie pobranej krwi w sterylnej probówce, która jest następnie wirowana w specjalnie przystosowanej do tego typu procedur medycznych wirówce (około 8 minut).
Odciągnięcie strzykawką frakcji osocza o wysokim stężeniu płytek krwi zawierających czynniki wzrostu Po uzyskaniu odpowiedniej objętości koncentratu bogatopłytkowego podaje się go w znieczuleniu miejscowym oraz warunkach aseptycznych w leczoną okolicę.

WSKAZANIA DO TERAPII:

łokieć tenisisty
łokieć golfisty
ostrogi piętowe
kolano skoczka, kolano biegacza
uszkodzenia ścięgien i mięśni,
zwyrodnienie ścięgna Achillesa
urazy i zmiany przeciążeniowe
kontuzje mięśni
kontuzje i choroby ścięgien
kontuzje i schorzenia więzadeł
liczne schorzenia i kontuzje stawów – biodrowych, kolanowych, łokciowych itp.
w złamaniach i braku zrostu po złamaniach (tzw. stawy rzekome)
w stanach zapalnych kości
w celu przyspieszenia procesu gojenia się tkanek miękkich – trudno gojące się rany
torbiele łąkotek
zapalenie ścięgien gęsiej stópki
zapalenie kaletki krętarza większego kości udowej
tendinopatie stożka rotatorów barku,
zespół cieśni podbarkowej

 

 

Dnia 11 lutego 2020 roku zespół lekarzy oddziału ortopedycznego Głogowskiego Szpitala Powiatowego pod kierownictwem dr hab.n.med. Bogusława Sadlika wykonał artroskopową rekonstrukcję chrząstki stawowej w kolanie z użyciem matrycy kolagenowej oraz komórek macierzystych z galarety Whartona. Jest to tzw.: biologiczna proteza stawu, zachowująca własny staw, mająca zastąpić standardowe endoprotezoplastyki w umiarkowanej chorobie zwyrodnieniowej stawów. Jesteśmy drugim ośrodkiem na świecie, który wykonał tego typu procedurę z dziedziny inżynierii tkankowej.

Czym jest galareta Whartona?
Jest szczególnym typem tkanki łącznej galaretowatej otaczającej naczynia krwionośne w sznurze pępowinowym noworodków. Jest tym samym potencjalnym źródłem dojrzałych
komórek macierzystych. Udowodniono, że są to komórki macierzyste zdolne do samoodnowy i w odpowiednich warunkach mogą różnicować się w różne tkanki. Matryca kolagenowa to rodzaj podłoża, na którym chętnie rozwijają się i namnażają wszczepione komórki. Wykazują one dużą biozgodność z organizmem i ryzyko ich odrzutu praktycznie nie istnieje. Co do mezenchymalnych komórek macierzystych pochodzących z galarety Whartona sznura pępowinowego niespokrewnionego dawcy, są to, komórki wyodrębnione z pępowiny nieznanego nam dziecka. Komórki z pępowiny, które będąc obcymi, nie wywołują reakcji odrzutu u biorcy, gdyż mają niewiele antygenów powierzchniowych. Komórki te, z racji, że pochodzą od młodego organizmu, mają duży potencjał rozwojowy. Wszczepiając je w miejsce uszkodzonej chrząstki, nakierunkowujemy je na proces chondrogenezy, czyli przekształcenia się w chrząstkę. Pierwszy pacjent miał wszczepione komórki macierzyste z galarety Whartona celem rekonstrukcji chrząstki stawowej w lipcu 2015 roku. Jako pierwszy na świecie dokonał tego zespół dr hab.n.med. Bogusława Sadlika z Bielska-Białej w siedzibie Ośrodka Biologicznej Rekonstrukcji Stawów. W pierwszym zabiegu miał zaszczyt uczestniczyć lekarz Bartłomiej Bobójć (GLnS). Na chwilę obecną mamy już pod obserwacją ponad 30 pacjentów po przebytym zabiegu wszczepienia do stawu kolanowego komórek macierzystych ze sznura pępowinowego i póki co nie odnotowaliśmy żadnych zdarzeń niepożądanych.
Wyniki pooperacyjne są bardzo zachęcające. Komórki przed operacją przyjeżdżają z Banku Komórek Macierzystych zamrożone w – 170 st. w ciekłym azocie. Rozmrożenie w specjalistycznej cieplarce oraz odwirowanie w celu ożywienia komórek odbywa się bezpośrednio przed zabiegiem na bloku operacyjnym. Komórki macierzyste implantuje się na błonie kolagenowej i wszczepia w miejsce ubytku chrząstki stawowej w „suchej artroskopii” – bez użycia płynu, który jest wypompowany ze stawu tuż przed implantacją.
Pacjenci przez kilka lat są monitorowani badaniem rezonansu magnetycznego. Będziemy kontynuować badania nad wykorzystaniem komórek macierzystych pochodzących z galarety Whartona w rekonstrukcji chrząstki stawowej w Głogowskim Szpitalu Powiatowym.

AdobeStock_183280367-kopia-2 DSC_4265-kopia DSC_4306-kopia DSC_4986-kopia DSC_5102-kopia DSC_5171-kopia DSC_5176-kopia